Lafiya
Gwamnatin Tarayya Ta Bayyana Adadin Da Suka Mutu A Watanni 10 Sanadin Mashako
Annobar Mashako ta kashe akalla mutane 600 tun farkon barkewar cutar a watan Disamba lr 2022, in ji Babban Daraktan Hukumar Kula da Lafiya matakin farko ta kasa (NPHCDA), Dr Faisal Shuaib.
Ya bayyana hakan ne a jiya a Abuja yayin taron bitar zangon karshen shekarar 2023 na kwamitin shugabannin gargajiya na Arewa (NTLC) kan harkokin kiwon lafiya a matakin farko.
Ya ce sama da mutane 14,000 da ake zargin sun kamu da cutar ne a cikin wannan lokacin inda sama da 10,000 daga cikinsu aka samu a Kano.
Ya ce cutar ta bazu zuwa jihohi 19 da babban birnin tarayya Abuja inda aka samu sama da kashi 97% na masu dauke da cutar a jihohin Kano, Yobe, Katsina, Borno, Kaduna da Bauchi.
Shuaib ya ce gwamnatin tarayya za ta kaddamar da allurar rigakafin cutar ta Human Papillomavirus (HPV) a ranar 24 ga watan Oktoba, inda ya kara da cewa hukumar NPHCDA za ta fara wani gagarumin wayar sa kai kan allurar rigakafin cutar ta HPV a makarantu da cibiyoyin kiwon lafiya.
KARANTA LABARIN ‘Yan Sanda Sun Kama Wani Mutum Bisa Zargin Kashe Dan Okada
A wajen taron, Ministan lafiya da walwalar jama’a, Farfesa Muhammad Ali Pate, ya ce gwamnatin tarayya ta himmatu wajen ganin an shawo kan barkewar cutar amai da gudawa, kuma ta kafa kwamitin bayar da agajin gaggawa na mashako don magance matsalar cikin gaggawa.
Ya ce kasar ta samu ci gaba sosai kan allurar rigakafin cutar shan inna amma har yanzu akwai bukatar a yi aiki mai yawa wajen magance yaduwar cutar ta Polio da ke yaduwa, da kuma kananan yara marasa adadi.
Mai Alfarma Sarkin Musulmi Alhaji Muhammad Sa’ad Abubakar III ya godewa ‘yan kwamitin da suka gudanar da ayyukansu tare da umartar su da su rubanya kokarinsu.
Ya kuma mika godiyarsa ga gidauniyar Bill da Melinda Gates da gidauniyar Aliko Dangote da sauran abokan hadin gwiwa da suka tallafa wa kwamitin da kudade.
Shugaban NTLC, Alhaji Sama’ila Muhammad Mera, ya ce taron an yi shi ne da nufin duba dukkan ayyukan PHC da aka gudanar daga watan Yuli zuwa Oktoba na wannan shekara.
Ya kara da cewa hakan wata dama ce ta tantance irin ci gaban da suka samu, da gano wuraren da aka inganta, da kuma tsara kwas doomin amfanin nan gaba.
Haka kuma, a jiya, Babban Darakta na NPHCDA ya bayyana cewa jihar Kaduna ta sami adadin mutane 156 da aka tabbatar sun kamu da cutar mashako tare da mutuwar mutane 20.
Shuaib, wanda kuma yake rike da mukamin shugaban kwamitin gudanarwa na gwamnatin tarayya akan cutar amai da gudawa, ya bayyana hakan ne a ziyarar da tawagar ta kai Kaduna a ranar Laraba bayan da ta duba cibiyar kula da cutar mashako ta Kaduna a asibitin koyarwa na Barau Dikko.
Ya shaida wa manema labarai cewa tun bayan da aka gano bullar cutar mashako a watan Maris, kawo yanzu an samu rahoton bullar cutar guda 156 da kuma mutuwar mutane 20 a fadin jihar.
Ya jaddada mahimmancin gabatarwar da marasa lafiya da wuri da kuma wajibcin yi wa abokan huldarsu rigakafin.
Ya kuma jaddada cewa alluran rigakafin sune kayan aikin da suka fi dacewa da rigakafin cututtukan da za a iya rigakafin su tare da yabawa kokarin gwamnatin jihar na yakar cutar.
Shuaib ya kuma ja hankalin jama’a da su sanya abin rufe fuska, musamman idan sun ziyarci wuraren kiwon lafiya, don taimakawa wajen dakile yaduwar cutar.
